Duurzame ontwikkeling

Het begrip duurzame ontwikkeling kreeg wereldwijde aandacht door een studie van de VN World Commission on Environment and Development (WCED), ook wel bekend als de Brundtland Commissie. Het eindrapport van deze commissie, genaamd ‘Our Common Future’ (1987) omschrijft duurzame ontwikkeling als volgt: “'een ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”. Hiervoor is een integrale benadering van economische, sociale en ecologische ontwikkeling van belang, drie aspecten die ook vaak worden aangeduid als ‘Triple P’: People, Planet, Profit.  De afweging tussen economisch, ecologische en sociaal-culturele belangen moet plaatsvinden in samenhang met de consequenties voor generaties na ons (tijd) en voor andere plaatsen op de wereld (ruimte).

Duurzaam onderwijs

Hobéon sluit aan bij het meervoudig perspectief op duurzaamheid zoals dat in de 3P’s People – Planet – Profit driehoek benoemd is, de integrale benadering van sociale, ecologische en economische ontwikkeling. In sommige contexten wordt dit meervoudig perspectief Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen genoemd, in andere contexten is Duurzame Ontwikkeling gebruikelijker. In alle gevallen staat het verantwoord omgaan met menselijke en natuurlijke hulpbronnen centraal, waarbij een lange-termijn-horizon onmisbaar is.

Deze integrale benadering van duurzame ontwikkeling betekent voor het hoger onderwijs, dat alle inhoudelijke domeinen die daar aan de orde zijn en alle aspecten van de organisatie erbij betrokken zijn.  Onze advies- en certificeringsdiensten hebben ook op meerdere aspecten en niveaus in de organisatie betrekking. In afstemming met partners in het hoger onderwijs zijn wij bezig het palet aan diensten verder uit te breiden.

Duurzame ontwikkeling en onderwijs: politieke en maatschappelijke inbedding

Onderwijs is  belangrijk in het streven naar duurzame ontwikkeling, zo wordt in velerlei verdragen en afspraken bevestigd. Hier volgt een aantal politiek-maatschappelijke verdragen en/of afspraken die onderwijs als speerpunt van duurzame ontwikkeling benaderen:

Copernicus Handvest en Handvest Duurzaamheid HBO

In 1993 hebben alle universiteiten in Nederland het Copernicus Handvest ondertekend. Hiermee beloven ze in alle onderdelen van hun instelling duurzame ontwikkeling te integreren. Het Copernicus Handvest is een initiatief van het Europese Rectoren College. Inmiddels is het Copernicus Handvest door meer dan 300 Europese universiteiten ondertekend.

In 1999 is door 29 hogescholen het Handvest Duurzaamheid HBO getekend. Ruim 170 opleidingen van 31 hogescholen hebben het Handvest Duurzaamheid HBO ondertekend. Het Handvest is vergelijkbaar met het Copernicus-handvest. Het verschil is echter dat de hogescholen ook een uitvoeringsprotocol hebben ondertekend.

Decade of Education for Sustainable Development

In 2005 begon de ‘United Nations Decade of Education for Sustainable Development’ (UN DESD, 2005-2014). De visie van is een wereld “[…]  where everyone has the opportunity to benefit from quality education and learn the values, behaviour and lifestyles required for a sustainable future and for positive societal transformation”. In dit kader worden wereldwijd tal van activiteiten ontplooid.

Agenda 21

Agenda 21 is een agenda voor de 21ste eeuw, opgesteld tijdens de eerste grote VN conferentie over duurzame ontwikkeling in Rio de Janeiro in 1992. Een zeer groot deel van de agenda neemt onderwijs integraal mee in de verschillende thema’s. Daarnaast is er een afzonderlijk hoofdstuk opgenomen over de rol van onderwijs voor duurzame ontwikkeling (Hoofdstuk 36).

Rio+20

In 2012, 20 jaar nadat bovengenoemde conferentie in Rio de Janeiro plaatsvond, zal de conferentie Rio+20 plaatsvinden. Het Nationaal Platform Rio+20 heeft een inventarisatie gemaakt van prioriteiten en aanbevelingen die zijn aangedragen vanuit het maatschappelijk middenveld in Nederland. Deze zullen worden aangeboden aan de VN en aan de Nederlandse regeringsdelegatie naar Rio+20. De eerste prioriteit die wordt genoemd is ‘duurzaam leren’, waarin wordt gesteld dat  de benodigde kennis en vaardigheden voor duurzame ontwikkeling worden geleerd in het reguliere onderwijs, via permanente scholing in de beroepspraktijk en door informeel leren via onder meer de media.