Door Thijs Struijk - DHO

Dr. Anwar Osseyran is managing director van SARA Reken- en Netwerkdiensten, het nationale reken –en computer centrum te Amsterdam. Osseyran is expert op het gebied van ICT en een fervent pleitbezorger voor wat hijzelf ‘groene ICT’ noemt. In Osseyran’s optiek heeft de ICT sector een collectieve verantwoordelijkheid om het toenemende energieverbruik spoedig aan te pakken. Volgens Osseyran zijn er voor de hand liggende maatregelen om het verbruik van energie door ICT terug te dringen, maar een brede en langdurige samenwerking tussen overheid, onderwijs, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en consumenten is hiertoe vereist. DHO vraagt Anwar Osseyran naar SARA, zijn ideeën over groene ICT en de relevantie ervan met betrekking tot het hoger onderwijs.

Wat is SARA?

Sara is een ‘shared computer center’ dat voor 1995 een verenigd IT-dienstencentrum was van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit. Gaandeweg is het zich steeds meer gaan ontwikkelen als Nationaal ‘center for computing’ met diensten als storage, supercomputing, beheer en applicatieondersteuning. Zo ondersteunt SARA het LHC (de grootste deeltjesversneller ter wereld) in Genève, maar runt het bijvoorbeeld ook Surfnet (het Nederlandse computernetwerk voor hoger onderwijs en onderzoek).

Wat is uw band met groene ICT?

Eind 2007 werd ik door GroenLinks wethouder Marijke Vos gevraagd om het gemeentelijke ‘groene ICT project’ te gaan leiden. Dit wilde ik, op voorwaarde dat het niet alleen om milieuaspecten zou gaan, maar om een breder inzicht van de rol van ICT en duurzame ontwikkeling. Ik zie namelijk drie brede, overkoepelende insteken:

1) Vergroenen van IT

2) Vergroenen door IT

3) Ontwikkeling van de ‘groene economie’

Dat laatste moet dan vooral beschouwd worden vanuit de ‘Triple P gedachte’. Toen Marijke Vos hiermee akkoord ging ontstond het Green IT Consortium Amsterdam, een ‘implementatie actiegroep’ met een transdisciplinaire visie. Dat transdiciplinaire aspect is uitermate belangrijk. Op sommige terreinen gaat het niet om concurrentie, maar is het juist zaak om de best mogelijke samenwerkingsverbanden tot stand te brengen.

Hoe hangen ICT en duurzaamheid samen?

Waar het op neer komt is dat ICT zowel een probleem is (of heeft), maar dat het evenwel ook een oplossing is. Neem bijvoorbeeld datacenters. Vijfenzestig procent van de energiewaarde van de verstookte fossiele brandstoffen gaat verloren voordat de energie het datacenter bereikt. Uiteindelijk blijkt zelfs dat slechts 0.5% van de energiewaarde omgezet wordt door de rekenkracht van computers. Dit is dus echt een probleem dat veroorzaakt wordt door ICT en dat probleem behoeft aandacht. Het groener maken van een datacenter, echter, wordt een complexere operatie naarmate de ambities toenemen. Een deel van de oplossing ligt dus in ICT zelf. Voorbeelden zijn het verminderen van het energieverbruik van de componenten, virtualisatie en betere capaciteitsplanning (meer on demand). Hiervoor zijn slimme ICT oplossingen noodzakelijk.

Hoe ziet een duurzame ICT toekomst eruit?

Als alle partijen die moeten samenwerken gaan samenwerken - dus ook het onderwijs - dan hebben we een mooie groene toekomst voor de boeg. Dan gaat het om regionaliseren/decentraliseren van energieproductie, zelfvoorzienende datacenters en het niet verloren laten gaan van restwarmte.

Welke rol heeft het onderwijs als het om groene ICT gaat?

Gebaseerd op de drie genoemde uitgangspunten - ‘vergroenen van IT’, ‘vergroenen door IT’ en de ‘groene economie’ - gaat het in de eerste plaats om educatie en onderzoek. Er moeten onderwijscurricula worden ontwikkeld op deze onderwerpen en dat kan dus breder dan bijvoorbeeld alleen informaticaopleidingen. Er moet geïnvesteerd worden in alle aspecten. Wat onderzoek betreft kun je denken aan nieuwe manieren van energieopwekking, opslag, et cetera. Daarnaast moet het hoger onderwijs nauwer bij de kenniseconomie worden betrokken, want een ‘groene economie’ is belangrijk voor het hele land.